Gezinnen die het financieel moeilijk hebben

Een gezin onderhouden is duur. Maar je wilt natuurlijk wel het beste voor je kinderen. Gelukkig kunnen gezinnen die het financieel moeilijk hebben op heel wat verschillende soorten bijstand rekenen.

Bij financiële moeilijkheden, klop je best aan bij het OCMW van je gemeente. Bij het OCMW kun je een sociale bijstanduitkering aanvragen. Daarnaast heeft het OCMW informatie over een aantal voordelen: lagere tarieven voor energie, gezondheidszorg, telefonie en het openbaar vervoer, de basisbankdienst en het OCMW helpt je bij schulden. Meer informatie hierover vind je op www.rechtenverkenner.be.
Kun je je zelf niet verplaatsen, dan kun je een huisbezoek vragen.

Verdere informatie over de maatschappelijke dienstverlening van het OCMW, vind je bij de POD Maatschappelijke Integratie, Armoedebestrijding, Sociale Economie en Grootstedenbeleid.
Ook de website van de Brusselse OCMW's geeft duidelijke informatie.

Zwangere vrouwen en ouders van jonge kinderen die ondanks de OCMW- en andere overheidssteun financieel niet rond komen, kunnen een aanvraag voor een beperkte tegemoetkoming doen bij de vzw Lucia

Over opvoeden met een beperkt budget lees je ook tips en advies op de website van EXPOO.

Sociale bijstand

De sociale bijstand garandeert een minimuminkomen, de mogelijkheid tot een menswaardig bestaan. Het OCMW verleent sociale bijstand. Dit kan onder de vorm van financiële hulp en budgetbegeleiding, juridische advies, e.d. De financiële tussenkomsten van de sociale bijstand omvatten: het integratieloon, de gewaarborgde gezinsbijslag, de inkomensgarantie voor ouderen en de uitkeringen aan gehandicapten. Je kan hiervoor in aanmerking komen na een inkomensonderzoek en als je geen andere mogelijkheid hebt om een inkomen te verwerven.

Op de website www.socialezekerheid.be (contactcenter: 02/511 51 51) vind je meer informatie over de verschillende vormen van sociale bijstand.

Het leefloon

Het OCMW zoekt naar de meest gepaste oplossing: ofwel een geschikte job, ofwel een leefloon en beiden kunnen gecombineerd worden met een individueel traject. Zo’n traject helpt personen zelfstandig hun leven in te vullen.
Het leefloon is € 544,91 voor een persoon die samenwoont, € 817,36 voor een alleenstaande en € 1.089,82 voor een gezin met kinderen (vanaf september 2013).

De gewaarborgde gezinsbijslag

De gewaarborgde gezinsbijslag zorgt ervoor dat alle kinderen recht hebben op kinderbijslag en kraamgeld, ook als zij ouders hebben die niet voldoen aan de voorwaarden om in het gewone stelsel kinderbijslag te ontvangen. 
Dit zijn:

Wil je meer informatie over de gewaarborgde gezinsbijslag, dan neem je best contact op met het Federaal agentschap voor de kinderbijslag - FAMIFED (infolijn kinderbijslag 0800/94 434).

Personen met een beperking

Sommige personen met een handicap zijn niet in staat zelf te werken voor een voldoende inkomen. Wanneer zij en hun partner over onvoldoende financiële bestaansmiddelen beschikken, kunnen ze een uitkering krijgen van de sociale bijstand.
Er bestaan twee soorten uitkeringen:

De inkomensgarantie voor ouderen en tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden

Wie 65 jaar of ouder is en geen aanspraak kan maken op een voldoende pensioen, kan een inkomensgarantie voor ouderen aanvragen.

Ouderen vanaf de leeftijd van 65 jaar die een verminderde zelfredzaamheid hebben en daardoor bijkomende kosten hebben, kunnen een tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden krijgen.Je kan niet op hetzelfde moment een integratie- of inkomensvervangende uitkering (voor personen met een handicap) ontvangen.

Meer over de inkomensvervangende tegemoetkoming, de integratietegemoetkoming en de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden, vind je bij de FOD Sociale Zekerheid, Directie-generaal personen met een handicap.
Een aanvraag voor een inkomensgarantie voor ouderen, doe je bij de Rijksdienst voor Pensioenen (0800/502 46).

Voordelige tarieven voor energie, openbaar vervoer, gezondheid...

Wanneer je één van de hierboven beschreven vormen van sociale bijstand geniet (behalve de gewaarborgde gezinsbijslag), kun je een sociaal tarief voor gas en elektriciteit aanvragen. Dit doe je rechtstreeks bij de elektriciteits- en gasmaatschappij met een attest van het OCMW of de Rijksdienst voor Pensioenen. Als je dit niet zelf aanvraagt, dan gebeurt de toekenning automatisch: de FOD Economie verzamelt alle gegevens zelf.
Gezinnen die verwarmen met stookolie kunnen een toelage krijgen wanneer ze een laag of bescheiden inkomen hebben, recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen of met schuldoverlast te kampen hebben. De verwarmingstoelage kun je aanvragen bij het OCMW, binnen de 60 dagen na de levering van de brandstof. Informatie krijg je bij het Sociaal Verwarmingsfonds (0800/90 929).

Verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen

Je komt in aanmerking voor een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen indien:

De aanvraag doe je bij je ziekenfonds.
Met de tegemoetkoming betaal je minder remgeld, kan rechtstreeks afgerekend worden met het ziekenfonds en ligt het bedrag van de maximumfactuur lager dan voor anderen.

Sociaal telefoontarief

Personen die een leefloon ontvangen, 65+ers, personen met een handicap van minstens 66% met een beperkt inkomen, kunnen een lager tarief krijgen om te telefoneren. Het huidig grensbedrag voor het inkomen bedraagt € 16.965,47 per jaar, dat verhoogd wordt met het aantal personen ten laste. De korting geldt op gesprekken, de aansluitingskosten en de abonnementskosten.
Aanvragen richt je aan je telecommunicatieoperator.
Meer informatie vind je bij het Belgisch Instituut voor Postdiensten en Telecommunicatie – BIPT.

Korting openbaar vervoer

Wie een leefloon of een inkomensgarantie krijgt of recht heeft op een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen, heeft korting op een Buzzy Pass of Omnipass van De Lijn. Met het abonnement (geldig voor 12 maanden) kun je onbeperkt gebruik maken van de bus. Personen met een handicap kunnen gratis met de bus reizen. Meer info: www.delijn.be.
Heb je recht op een verhoogde tegemoetkoming in de gezondheidszorgen, dan kun je een korting krijgen van de helft op treinbiljetten van de NMBS. Meer info: www.nmbs.be.

Basisbankdienst

Iedereen heeft recht op een basisbankdienst. Dit wil zeggen dat iedereen recht heeft op een zichtrekening voor de meest gebruikelijke bankverrichtingen. De bank mag dit niet weigeren op basis van je financiële toestand en mag ook niet vragen dat er iemand borg voor je staat of dat je bijkomende verzekeringen afsluit. Jaarlijks mogen er 12 euro (niet-geïndexeerd) kosten aangerekend worden. Met de zichtrekening mag je niet in het rood gaan.
Een brochure en meer informatie over de basisbankdienst kun je krijgen via de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie (contactcenter: 0800/120 33).

Schulden en schuldbemiddeling

Bepaalde gebeurtenissen, zoals het verlies van een job, ziekte of het verlies van een partner hebben ook financiële gevolgen. Personen die al een laag inkomen hadden, kunnen in problemen geraken. Wanneer de facturen zich opstapelen en je er zelf niet uit geraakt, dan kun je beroep doen op een aantal diensten die je verder kunnen helpen.

Onder andere de OCMW’s en de CAW’s zijn erkende schuldbemiddelaars. Ze kunnen je begeleiden bij het beheren van je budget en kunnen bemiddelen met de schuldeisers om een afbetalingsplan op te stellen.

Wanneer je schulden hebt, maar ook wanneer het nog niet zo ver gekomen is, kun je terecht bij een CAW. Ze kunnen je op verschillende vlakken helpen: bij financiële problemen, problemen met administratie, moeilijkheden in het gezin, problemen bij het vinden van een woning.
Zoek je een CAW in jouw buurt, kijk dan op www.caw.be of bel naar 078/ 150 300.

Hoe pak je schulden aan?  Waar kan je terecht voor hulp?  Wat zijn je rechten en plichten als je schulden hebt?  Op die antwoorden vind je een antwoord op www.eerstehulpbijschulden.be, een website van het Vlaams Centrum Schuldbemiddeling.

Wil je meer weten over de regelgeving bij schuldenlast, dan kun je info vragen bij de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie, Dienst Krediet en Schuldenlast.

Verbruikersateljee is een beweging voor de consument. Je kan er terecht met vragen over energie, krediet en schulden, huren, rechtsprocedures en gezondheidszorg. De organisatie werkt over heel Vlaanderen.

Budgetreizen

Mensen met een beperkt budget kunnen aankloppen bij een Rap op Stapkantoor om toch een vakantie, daguitstap of sport- of culturele activiteit te kunnen plannen. 
Rap op Stap is een zeer laagdrempelig reisbemiddelingskantoor voor mensen die het financieel moeilijk hebben. Je hoeft ook geen lid te zijn en je hoeft geen afspraak te maken. Je stapt gewoon naar binnen! Er zijn ondertussen 14 filialen in Beerse, Berlaar, Blankenberge, Diest, Genk, Hasselt, Heist-op-den-Berg, Lokeren, Lommel, Maasland, Oostende, Sint-Niklaas, Sint-Truiden, Tongeren en Wommelgem.

Voldoe je aan één van de voorwaarden hieronder dan kom je in aanmerking:

Niet zeker of je in aanmerking komt? Stap snel binnen in een Rap op Stap kantoor in de buurt of neem contact op via hun website. Rap op Stap is een onderdeel van het Steunpunt Vakantieparticipatie. Je kan ook rechtstreeks bij hen terecht om budgetuitstapjes en -reizen aan te vragen.

Over

De Gids voor Gezinnen is een initiatief van het kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen van de Odisee-hogeschool. De ondersteuning van gezinnen en hoe we die kunnen verbeteren, staat centraal in al onze projecten. Met de Gids voor Gezinnen bereiken we een breed publiek met begrijpelijke informatie over diensten, rechten en plichten, en wetgeving over en voor gezinnen.

Contact

Kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen
Huart Hamoirlaan 136, 1030 Brussel
02/240.68.40

kenniscentrum.hig@odisee.be www.hig.be www.odisee.be

© 2016 Gids voor Gezinnen