Probleemgedrag

Vrijwillige hulpverlening

Heb je al beroep gedaan op een dienst die je kan helpen bij opvoedingsproblemen, maar geraken de problemen niet van de baan of kan je daar niet terecht, dan kun je contact opnemen met het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg.

Het OCJ onderzoekt of het in verontrustende situaties nodig is om van overheidswege hulp op te starten of verder te zetten. Onder verontrustende situaties verstaat men: situaties waarin de ontwikkelingskansen van een minderjarige bedreigd zijn; of situaties waarin de psychische, fysieke of seksuele integriteit van een minderjarige aangetast wordt. Je leest alles over wat het OCJ doet en wat het voor jou kan betekenen in de brochure Jij en het Ondersteuningscentrum Jeugdzorg.

Wie als ouder, jongere of betrokkene klachten of vragen heeft over de hulpverlening in de bijzondere jeugdbijstand, kan gratis bellen naar de JO-lijn op het nummer 0800/900 33.

Gerechtelijke jeugdbijstand

Er is sprake van gerechtelijke jeugdbijstand wanneer de minderjarige moet verschijnen voor de jeugdkamer van de familierechtbank. De jeugdrechter kan gedwongen hulp opleggen. Er zijn twee situaties waarin de jeugdrechter kan optreden:

Een problematische opvoedingssituatie waarvoor geen vrijwillige hulpverlening meer mogelijk is

Als het OCJ of het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling beslissen dat hulp noodzakelijk is, kan een zaak voor de familierechtbank worden gebracht. De rechter kan voorlopige en definitieve maatregelen treffen.

Een minderjarige heeft een als misdrijf omschreven feit gepleegd

Wanneer een jongere een misdrijf gepleegd heeft, wordt er niet gesproken van schuld, maar van een ‘als misdrijf omschreven feit’. De politie stelt een proces-verbaal op en zendt het door naar het parket.  Het parket kan beslissen de zaak voor de familierechtbank te brengen. 
De jeugdrechter kan dan een aantal maatregelen nemen.

Maatregelen ten aanzien van de ouders

Minderjarigen die moeten verschijnen voor de jeugdrechter hebben recht op een advocaat.  Die advocaat verdedigt de minderjarige en niet zijn ouders.  Kan de jongere zelf niet instaan voor de kosten, dan wordt hem een advocaat toegewezen. Het Centrum van Advocaten voor Jongeren (02/519 84 27) organiseert een gratis dienstverlening. Op www.jeugdadvocaat.be vind je een advocaat die gespecialiseerd is in jeugdrecht en die goed met kinderen en jongeren kan communiceren.

Alles over gerechtelijke jeugdhulp en wat zij voor jou en je gezin kunnen doen, lees je in de brochure Jij en de jeugdrechtbank.

Aan de familierechtbank is een sociale dienst verbonden die instaat voor het adviseren van de rechter en het zoeken van gepaste hulpverlening. Je kan hier niet rechtstreeks terecht.

Geweld

Sommige kinderen vertonen thuis onaanvaardbaar gedrag.  Ze schelden, ze liegen, ze chanteren of bedreigen hun ouders. Ze schoppen of slaan.  Ze beschadigen de voorwerpen in huis.  Ze stelen of persen geld af. 
Geweld van kinderen tegenover hun ouders is niet zo bekend, toch komt het bij naar schatting 10% van de kinderen voor.
Omwille van het taboe, proberen de ouders het probleem geheim te houden ten opzichte van de buitenwereld; ze schamen zich tegenover hun omgeving. Het leidt bij veel ouders tot een negatief zelfbeeld of een depressie.  Maar ook het kind ondervindt negatieve gevolgen in zijn ontwikkeling.  De gezinsrelaties verslechteren: tussen de ouder en het kind, maar ook broers en zussen zien af van de situatie.

Moeilijk gedrag

Daarom is het belangrijk vroeg in te grijpen en hulp te zoeken. Adolescenten die agressief zijn ten opzichte van hun ouders tonen vaak al op heel jonge leeftijd moeilijk gedrag.  Ze zijn moeilijk te straffen, aanvaarden geen grenzen en zijn heel koppig. Merk je deze zaken op, dan is het aangewezen advies te vragen.  Maar op jonge leeftijd lukt het de meeste ouders wel het gedrag van hun kind in te tomen. Pas in de adolescentie stapelen de problemen zich op.

Broers en zussen

Geweld tussen broers en zussen komt vaak voor. Ouders hoeven zich daar weinig zorgen over te maken, het aftasten van grenzen maakt deel uit van het opgroeien van het kind.  Toch spreken we in 4 op de 10 gevallen van ernstig geweld. Dan willen broers of zussen elkaar opzettelijk pijn doen, macht over de ander krijgen, met fysieke verwondingen tot gevolg. En dit gebeurt niet één keer, maar herhaaldelijk. De emotionele impact kan in die gevallen groot zijn.

Je kan hulp zoeken bij een dienst die werkt rond opvoedingsproblemen.
Aarzel niet je huisarts te contacteren. Je kan in alle vertrouwen de situatie met hem bespreken.
Situaties van geweld en misbruik kun je melden op het gratis nummer 1712.
Is er sprake van fysiek geweld, dan kun je beroep doen op de politie.  De lokale politiediensten hebben een speciale dienst voor problemen met jongeren en gezinnen.

Radicalisering

Steeds meer gezinnen en ouders maken zich zorgen over radicaliserende jongeren. Deze thematiek wordt in de eerste plaats geassocieerd met Syriëstrijders, maar radicalisering kan in verschillende vormen voorkomen. Iemand die er extreem-rechtse opvattingen op na houdt, kan daarin ook radicaliseren.

Er is nog niet veel informatie voorhanden voor ouders of gezinnen die te maken krijgen met radicaliserende jongeren. Op de website van EXPOO vind je wel een dossier over radicalisering, met een hoofdstuk 'Wat kunnen ouders en opvoedingsfiguren doen?'. Klasse biedt een multimediaal Dossier Radicalisering aan, maar dat is in de eerste plaats op scholen, leerkrachten en CLB-medewerkers gericht.

Elegast vzw biedt een tool aan over radicalisering. De tool SLIM staat voor 'Samen Leven In de Maatschappij’ en is een concept dat zich richt op verschillende actoren die in aanraking komen met jongeren die in hun identiteitsontwikkeling ondersteuning nodig hebben. Hun programma is niet gericht op ouders, maar biedt wel onder andere een vorming aan voor jongeren zelf.

BOUNCE veerkracht tools zijn dan weer wel gericht op jongeren én op ouders en eerstelijnwerkers. Ze bieden een trainingsprogramma voor veerkracht aan voor jongeren en een bewustmakingstool voor volwassenen. De tools helpen in de vroegtijdige preventie van gewelddadige radicalisering. Beide tools zijn gratis te downloaden.

Over

De Gids voor Gezinnen is een initiatief van het kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen van de Odisee-hogeschool. De ondersteuning van gezinnen en hoe we die kunnen verbeteren, staat centraal in al onze projecten. Met de Gids voor Gezinnen bereiken we een breed publiek met begrijpelijke informatie over diensten, rechten en plichten, en wetgeving over en voor gezinnen.

Contact

Kenniscentrum Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen
Huart Hamoirlaan 136, 1030 Brussel
02/240.68.40

kenniscentrum.hig@odisee.be www.hig.be www.odisee.be

© 2016 Gids voor Gezinnen